23 deelnemers aan het VeenVitaal-project verzamelden zich op 24 januari in het O2-gebouw van de Vrije Universiteit Amsterdam. Waarom? Om braakballen van de kerkuil uit elkaar halen op zoek naar de schedeltjes en kaken van de Noordse woelmuis. Deze muis is bijzonder: het is het enige endemische zoogdier in Nederland. Noordse woelmuizen stellen specifieke eisen aan hun leefomgeving. Ze zijn dol op natuurlijke oevers, zoals te vinden in rietlanden, moerassen en natte weilanden. Het zijn dan ook goede indicatoren voor de kwaliteit van natuurvriendelijke oevers.
De dag werd afgetrapt door Nico Jonker, met een korte uiteenzetting over de waarde van dieetanalyse van braakballen van kerkuilen voor onderzoek (hier is de presentatie). Daarna werd door Maurice de la Haye van de Zoogdiervereniging het jaar 2025 officieel ingewijd als het jaar van de woelmuis, en werd er een aantal uren intensief braakballen geplozen. Alle gevonden schedeltjes en kaakje zijn tot op de soort gedetermineerd, aan de hand van een zoekkaart en de aanwezige expertise.
De braakballen van de kerkuil waren afkomstig van het erf van twee boeren, uit Spijkerboor (Wormer en Jisperveld) en Spaarnwoude (Houtrak). Uit zenderonderzoek met kerkuilen in Noord-Holland weten we dat de prooiresten in de braakballen uit een gebied van ongeveer 1.5 km rond het nest afkomstig zijn. Proefondervindelijk is bovendien al eerder vastgesteld dat een telling van 270 prooien per locatie een goede indicatie geeft van het dieet van een lokale kerkuil. Uiteindelijk zijn er uit de braakballen respectievelijk 411 en 826 prooiresten verzameld en gedetermineerd. Op beide locaties is Noordse woelmuis aangetroffen, samen met respectievelijk 9 en 7 andere zoogdierprooien (resultaten staan hier). Een andere leuke verrassing was de vondst van de waterspitsmuis bij Spijkerboor, ook een indicator voor natuurlijke oevers.
De dag heeft veel aandacht gekregen in de pers. Tijdens het pluizen kwam Vara Vroege Vogels Radio langs voor een sfeerinterview (hier te beluisteren, op 02:19:00), en verscheen er een achtergrondartikel in Trouw. Het festival wist zelfs een uitzending van Arjen Lubach te halen, met een grappige quote. Al met al een zeer geslaagde bijeenkomst die voor herhaling vatbaar is.
